Cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu: một giải pháp chống trốn thuế và rửa tiền hay một công cụ cải thiện môi trường đầu tư?
Mục lục bài viết
Cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu là phải một trong hình thức của chống trốn thuế, rửa tiền thông qua thiên đường thuế không?
“Thiên đường thuế” là một khái niệm được sử dụng để miêu tả các nước, vùng lãnh thổ có mức thuế thấp hoặc miễn thuế, thu hút các cá nhân và tổ chức đến định cư và kinh doanh. Trong đó, các cá nhân, tổ chức không cư trú tại “thiên đường thuế” có thể tận dụng các chế độ ưu đãi để tránh nộp thuế tại quốc gia mà họ cư trú. Theo pháp luật Việt Nam, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%, tuy nhiên trên thực tế, thuế thực tế đối với các doanh nghiệp FDI khi được hưởng các ưu đãi về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là thấp hơn 15%.
Theo văn bản pháp luật mới nhất, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 6 Điều 1 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi năm 2013, thì Việt Nam đã áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%. Tuy nhiên, với áp dụng cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu, các nước phải ký thỏa thuận trao đổi thông tin về thuế và hiệp định hỗ trợ pháp lý song phương, cung cấp thông tin cho Chính phủ nước ngoài dưới hình thức thông tin bảo mật về tài khoản của nhà đầu tư ở nước ngoài.
Theo đó, cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu có thể xem là một trong những hình thức của chống trốn thuế, rửa tiền thông qua thiên đường thuế. Bởi, về nguyên tắc, các nước G7 đã đồng ý áp dụng mức thuế thu nhập doanh nghiệp toàn cầu là 15% nhằm ngăn chặn cạnh tranh về thuế giữa các quốc gia. Tuy nhiên, các công ty có thể trả ít hơn mức thuế tối thiểu vì các công ty này được hưởng lợi từ các ưu đãi thuế.
Thiên đường thuế hạn chế cung cấp thông tin cho cơ quan thuế nước ngoài, nhất là thông tin về tài chính. Theo Hồ sơ Panama, mạng lưới của hơn 214.000 thiên đường thuế liên quan đến người dân và các thực thể kinh doanh từ 200 quốc gia khác nhau. Do đó, cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu là phải một trong hình thức của chống trốn thuế, rửa tiền thông qua thiên đường thuế.
Việc Việt Nam áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu có được xem như là một cách để cải thiện môi trường đầu tư hay không?
Việc Việt Nam áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu (BEPS) có thể được xem như là một cách để cải thiện môi trường đầu tư. Theo Nghị quyết 107/2023/QH15 của Quốc hội, Việt Nam sẽ áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu từ năm tài chính 2024.
Điểm lợi ích lớn nhất của việc Việt Nam áp dụng BEPS là giành lấy quyền đánh thuế, mang lại những nguồn lợi nhất định như tăng nguồn thu cho ngân sách và giảm trốn lậu, chuyển giá. Bên cạnh đó, việc áp dụng chính sách thuế tối thiểu toàn cầu cũng sẽ đảm bảo sự công bằng, bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài, thể hiện sự tiến bộ và minh bạch trong hệ thống quản lý thuế, môi trường đầu tư kinh doanh tiệm cận với xu thế chung của thế giới.
Mặc dù việc tham gia công ước thuế tối thiểu toàn cầu sẽ xóa nhòa đi chính sách ưu đãi về thu hút đầu tư của Việt Nam dựa trên công cụ là chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp, nhưng chính sách thuế chỉ là một trong những yếu tố để tăng sức hấp dẫn trong thu hút FDI. Ngoài ra, còn có thể kể đến các yếu tố khác như sự ổn định chính trị, mức lương, chất lượng cơ sở hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, quy mô thị trường trong nước, tiếp cận hàng hóa cơ bản, tiếp cận thị trường thế giới (FTA), sự hỗ trợ của chính quyền, liên kết chuỗi và cụm ngành.
Tóm lại, việc Việt Nam áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu có thể được xem như là một cách để cải thiện môi trường đầu tư, bởi việc giành lấy quyền đánh thuế sẽ tăng nguồn thu cho ngân sách và cải thiện môi trường đầu tư.
Có những hình thức ưu đãi đầu tư nào?
Theo quy định tại Điều 15 Luật Đầu tư 2020, có nhiều hình thức ưu đãi đầu tư được áp dụng cho các nhà đầu tư, bao gồm:
- Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp: được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường có thời hạn hoặc toàn bộ thời gian thực hiện dự án đầu tư. Ngoài ra, các nhà đầu tư còn được miễn thuế, giảm thuế và các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
-
Miễn thuế nhập khẩu: đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định, nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
-
Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất: được áp dụng cho các nhà đầu tư để tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
-
Khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế: được áp dụng cho các nhà đầu tư để giảm thiểu thuế thu nhập doanh nghiệp và khuyến khích họ đầu tư vào Việt Nam.
Tóm lại, các hình thức ưu đãi đầu tư trên được quy định tại Luật Đầu tư 2020 và được áp dụng cho các nhà đầu tư để khuyến khích họ đầu tư vào Việt Nam và phát triển kinh tế.
