Trong dự án PPP, quy trình thực hiện bao gồm các giai đoạn: phát triển ý tưởng, lập dự án, đấu thầu, ký hợp đồng, thực hiện và quản lý dự án. Về chi phí môi giới, theo quy định, các thành viên dự án PPP không được nhận chi phí môi giới vì đây là hành vi bị nghiêm cấm.
Nhà nước quản lý dự án PPP về các nội dung như: quy hoạch, kinh phí, chương trình phát triển, quản lý rủi ro, đánh giá hiệu quả.
Mục lục bài viết
PPP là gì?
PPP là một phương thức đầu tư được thực hiện trên cơ sở hợp tác có thời hạn giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân, được quy định tại khoản 10 Điều 3 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020. Theo quy định, đầu tư theo phương thức PPP là phương thức hợp tác giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân thông qua việc ký kết và thực hiện hợp đồng dự án PPP, với mục đích thu hút nhà đầu tư tư nhân tham gia vào dự án PPP.
Theo khoản 10 Điều 3 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020, đầu tư theo phương thức PPP được hiểu là sự hợp tác giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân trên cơ sở hợp đồng dự án PPP, với nội dung bao gồm:
– Nhà nước cấp phép, cấp quyền sử dụng đất, tài nguyên và cung cấp các điều kiện khác để nhà đầu tư tư nhân thực hiện dự án;
– Nhà đầu tư tư nhân thực hiện dự án và chịu trách nhiệm về kết quả của dự án;
– Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân chia sẻ rủi ro và lợi nhuận từ dự án.
Phương thức đầu tư theo PPP được coi là một trong những cách thức hiệu quả để triển khai các dự án công trình, bởi vì nó có thể thu hút được sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân, tạo điều kiện cho việc phát triển và nâng cao chất lượng công trình.
Quy trình thực hiện một dự án PPP diễn ra như thế nào?
Quy trình thực hiện một dự án PPP bao gồm các bước sau:
Trước tiên, phải lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, quyết định chủ trương đầu tư và công bố dự án. Sau đó, phải lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án. Các bước tiếp theo bao gồm lựa chọn nhà đầu tư, thành lập doanh nghiệp dự án PPP và ký kết hợp đồng dự án PPP, triển khai thực hiện hợp đồng dự án PPP.
Tuy nhiên, trong trường hợp dự án PPP ứng dụng công nghệ cao thuộc danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển, ứng dụng công nghệ mới, quy trình thực hiện dự án PPP được rút gọn. Cụ thể là, sau khi lựa chọn nhà đầu tư, nhà đầu tư được lựa chọn lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Báo cáo nghiên cứu khả thi sau đó được thẩm định và phê duyệt.
Trong trường hợp dự án PPP có công trình phải thi tuyển phương án kiến trúc, việc tổ chức thi tuyển được xem xét, phê duyệt trong quyết định chủ trương đầu tư. Việc tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc thực hiện theo quy định của pháp luật về kiến trúc.
Đối với dự án thuộc kế hoạch đầu tư công được xem xét chuyển đổi thành dự án PPP, quy trình thực hiện dự án PPP cũng được thực hiện theo quy định tại khoản 1 hoặc khoản 2 Điều 11 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020.
Về vấn đề chi phí môi giới trong dự án PPP, khoản 4 Điều 23 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020 nghiêm cấm các hành vi sau đây: “Môi giới, môi giới trái phép, chi phí môi giới trái phép;…”. Do đó, chi phí môi giới trong dự án PPP là hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư PPP.
Nếu thành viên dự án PPP nhận chi phí môi giới dự án PPP thì có bị nghiêm cấm hay không?
Nếu thành viên dự án PPP nhận chi phí môi giới dự án PPP, họ sẽ vi phạm pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Căn cứ Điều 10 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020, các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư theo phương thức PPP bao gồm hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ trong hoạt động đầu tư theo phương thức PPP.
Hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ là một trong những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động đầu tư theo phương thức PPP, và sẽ được xử lý nghiêm khắc theo pháp luật.
Ngoài ra, các thành viên dự án PPP cũng phải tuân thủ các quy định về minh bạch, công bằng trong lựa chọn nhà đầu tư, không được tham gia các hoạt động có thể gây ra thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước, tài nguyên của quốc gia, làm tổn hại, xâm phạm lợi ích của công dân và của cộng đồng.
Do đó, nếu thành viên dự án PPP nhận chi phí môi giới dự án PPP, họ sẽ bị nghiêm cấm và phải chịu trách nhiệm theo pháp luật.
Nhà nước quản lý dự án PPP về những nội dung nào?
Theo Điều 8 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020, Nhà nước quản lý dự án PPP về các nội dung sau:
Thứ nhất, Nhà nước ban hành, tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP. Điều này nhằm đảm bảo việc thực hiện pháp luật về PPP được thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.
Thứ hai, Nhà nước tổng kết, đánh giá, báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đầu tư theo phương thức PPP. Nhờ đó, Nhà nước có thể đánh giá hiệu quả của các dự án PPP, phát hiện và xử lý các vấn đề, khó khăn trong quá trình thực hiện.
Thứ ba, Nhà nước kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP. Mục đích của việc kiểm tra, thanh tra là để đảm bảo rằng các quy định pháp luật về PPP được thực hiện đúng, nghiêm túc và có hiệu quả.
Thứ tư, Nhà nước giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm liên quan đến hoạt động đầu tư theo phương thức PPP; giải quyết kiến nghị trong lựa chọn nhà đầu tư. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước trong việc quản lý PPP, nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia và chống lại các hành vi vi phạm pháp luật.
Thứ năm, Nhà nước tổ chức và thực hiện hoạt động xúc tiến đầu tư, hợp tác quốc tế về đầu tư theo phương thức PPP. Mục đích của việc xúc tiến đầu tư là để mời các nhà đầu tư, doanh nghiệp đến tham gia các dự án PPP và phát triển kinh tế của nước ta.
Thứ sáu, Nhà nước hướng dẫn, hỗ trợ, giải quyết vướng mắc về thủ tục theo đề nghị của nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP khi thực hiện hoạt động đầu tư theo phương thức PPP. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước trong việc quản lý PPP, nhằm đảm bảo rằng các nhà đầu tư, doanh nghiệp có thể thực hiện các hoạt động đầu tư PPP một cách thuận lợi và hiệu quả.
