Theo quy định hiện nay, hợp đồng dự án PPP được phân loại thành ba dạng chính: hợp đồng xây dựng, hợp đồng EPC và hợp đồng BT. Hồ sơ hợp đồng dự án PPP bao gồm các tài liệu pháp lý, tài liệu kỹ thuật, tài liệu kinh tế và tài liệu về quản lý. Nội dung cơ bản của hợp đồng dự án PPP bao gồm các điều khoản về quyền và nghĩa vụ của các bên, điều kiện hoàn thành công trình, phương pháp tính giá và quy định về giải quyết tranh chấp.
Mục lục bài viết
Phân loại hợp đồng dự án PPP được thực hiện như thế nào?
Phân loại hợp đồng dự án PPP được thực hiện theo quy định tại Điều 45 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác đầu tư công 2020. Theo đó, hợp đồng dự án PPP được phân thành 4 nhóm chính:
Trước tiên là nhóm hợp đồng áp dụng cơ chế thu phí trực tiếp từ người sử dụng hoặc tổ chức bao tiêu sản phẩm, dịch vụ công, bao gồm:
* Hợp đồng BOT (Build-Operate-Transfer): Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP được nhượng quyền để xây dựng, kinh doanh, vận hành công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng trong thời hạn nhất định; hết thời hạn, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP chuyển giao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng đó cho Nhà nước.
* Hợp đồng BTO (Build-Transfer-Operate): Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP được nhượng quyền để xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng; sau khi hoàn thành xây dựng, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP chuyển giao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng cho Nhà nước và được quyền kinh doanh, vận hành công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng đó trong thời hạn nhất định.
* Hợp đồng BOO (Build-Own-Operate): Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP được nhượng quyền để xây dựng, sở hữu, kinh doanh, vận hành công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng trong thời hạn nhất định; hết thời hạn, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP chấm dứt hợp đồng.
* Hợp đồng O&M (Operation and Maintenance): Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP được nhượng quyền để kinh doanh, quản lý một phần hoặc toàn bộ công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng sẵn có trong thời hạn nhất định; hết thời hạn, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP chấm dứt hợp đồng.
Thứ hai là nhóm hợp đồng áp dụng cơ chế Nhà nước thanh toán trên cơ sở chất lượng sản phẩm, dịch vụ công, bao gồm:
* Hợp đồng BTL (Build-Lease-Transfer): Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP được nhượng quyền để xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng và chuyển giao cho Nhà nước sau khi hoàn thành; được quyền cung cấp sản phẩm, dịch vụ công trên cơ sở vận hành, khai thác công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng đó trong thời hạn nhất định; cơ quan ký kết hợp đồng thuê dịch vụ và thanh toán cho nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP.
* Hợp đồng BLT (Build-Lease-Transfer): Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP được nhượng quyền để xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng và cung cấp sản phẩm, dịch vụ công trên cơ sở vận hành, khai thác công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng đó trong thời hạn nhất định; cơ quan ký kết hợp đồng thuê dịch vụ và thanh toán cho nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP; hết thời hạn, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP chuyển giao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng đó cho Nhà nước.
Cuối cùng là nhóm hợp đồng hỗn hợp, là hợp đồng kết hợp giữa các loại hợp đồng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 45 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác đầu tư công 2020.
Về vấn đề phân loại hợp đồng dự án PPP, đối với dự án quy định tại điểm b khoản 9 Điều 3 của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác đầu tư công 2020, không áp dụng loại hợp đồng thông qua cơ chế thu phí trực tiếp từ người sử dụng.
Hồ sơ hợp đồng dự án PPP gồm những gì?
Hồ sơ hợp đồng dự án PPP là tập hợp các tài liệu quan trọng được quy định tại Điều 46 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác đầu tư công 2020. Theo đó, hồ sơ hợp đồng dự án PPP bao gồm các thành phần sau:
Thứ nhất, hợp đồng dự án PPP, bao gồm hai phần chính là điều kiện chung và điều kiện cụ thể. Điều kiện chung là các quy định chung về hợp đồng, bao gồm các điều khoản về quyền và nghĩa vụ của các bên, các điều khoản về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi của các bên. Điều kiện cụ thể là các quy định chi tiết về hợp đồng, bao gồm các điều khoản về công việc, nghĩa vụ và quyền lợi của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Thứ hai, phụ lục hợp đồng (nếu có). Phụ lục hợp đồng là các điều khoản được bổ sung hoặc sửa đổi trong quá trình thực hiện hợp đồng. Khi có sự thay đổi các nội dung hợp đồng, các bên phải ký kết phụ lục hợp đồng để ghi nhận các thay đổi đó.
Thứ ba, biên bản đàm phán hợp đồng. Biên bản đàm phán hợp đồng là tài liệu ghi nhận các nội dung được thảo luận và thống nhất giữa các bên trong quá trình đàm phán hợp đồng.
Thứ tư, quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư là tài liệu của bên mời thầu về kết quả lựa chọn nhà đầu tư được phê duyệt.
Thứ năm, hồ sơ dự thầu và các tài liệu làm rõ hồ sơ dự thầu của nhà đầu tư được lựa chọn. Hồ sơ dự thầu là tài liệu do nhà đầu tư nộp để tham gia đấu thầu. Các tài liệu làm rõ hồ sơ dự thầu là các tài liệu được nộp để làm rõ các nội dung trong hồ sơ dự thầu.
Thứ sáu, hồ sơ mời thầu và các tài liệu sửa đổi, bổ sung hồ sơ mời thầu. Hồ sơ mời thầu là tài liệu do bên mời thầu nộp để mời các nhà đầu tư tham gia đấu thầu. Các tài liệu sửa đổi, bổ sung hồ sơ mời thầu là các tài liệu được nộp để sửa đổi hoặc bổ sung các nội dung trong hồ sơ mời thầu.
Nội dung cơ bản của hợp đồng dự án PPP là gì?
Nội dung cơ bản của hợp đồng dự án PPP là tập hợp các quy định và cam kết giữa các bên tham gia hợp đồng, bao gồm:
Thứ nhất, mục tiêu, quy mô, địa điểm và tiến độ thực hiện dự án; thời gian xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng; thời điểm có hiệu lực của hợp đồng; thời hạn hợp đồng.
Thứ hai, phạm vi và yêu cầu về kỹ thuật, công nghệ, chất lượng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng, sản phẩm, dịch vụ công được cung cấp; tổng mức đầu tư; cơ cấu nguồn vốn; phương án tài chính, trong đó có kế hoạch thu xếp tài chính; giá, phí sản phẩm, dịch vụ công, trong đó có phương pháp và công thức để thiết lập hoặc điều chỉnh; vốn nhà nước trong dự án PPP và hình thức quản lý, sử dụng tương ứng (nếu có).
Thứ ba, điều kiện sử dụng đất và tài nguyên khác; phương án tổ chức xây dựng công trình phụ trợ; yêu cầu về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm an toàn và bảo vệ môi trường; trường hợp bất khả kháng và phương án xử lý trong trường hợp bất khả kháng.
Thứ tư, trách nhiệm thực hiện các thủ tục xin cấp phép theo quy định của pháp luật có liên quan; thiết kế; tổ chức thi công; kiểm tra, giám sát, quản lý chất lượng trong giai đoạn xây dựng; nghiệm thu, quyết toán vốn đầu tư và xác nhận hoàn thành công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng; cung cấp nguyên liệu đầu vào chủ yếu cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh của dự án.
Thứ năm, trách nhiệm trong việc vận hành, kinh doanh công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng để sản phẩm, dịch vụ công được cung cấp liên tục, ổn định; điều kiện, trình tự, thủ tục chuyển giao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng.
Thứ sáu, bảo đảm thực hiện hợp đồng; quyền sở hữu, quyền quản lý, khai thác các loại tài sản liên quan đến dự án; quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP; thỏa thuận về việc sử dụng dịch vụ bảo lãnh của bên thứ ba đối với nghĩa vụ của cơ quan ký kết hợp đồng.
Thứ bảy, phương án xử lý trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo quy định của pháp luật về dân sự để tiếp tục thực hiện hợp đồng; biện pháp xử lý, bồi thường, xử phạt trong trường hợp một trong các bên vi phạm hợp đồng.
Thứ tám, trách nhiệm của các bên liên quan đến bảo mật thông tin; chế độ báo cáo; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan và giải trình việc thực hiện hợp đồng theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát.
Thứ chín, các nguyên tắc, điều kiện sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn; chuyển nhượng quyền và nghĩa vụ của các bên; quyền của bên cho vay; thủ tục, quyền và nghĩa vụ của các bên khi thanh lý hợp đồng.
Thứ十, ưu đãi, bảo đảm đầu tư, phương án chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu, bảo đảm cân đối ngoại tệ, các loại bảo hiểm (nếu có); pháp luật điều chỉnh hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp.
Cuối cùng, hợp đồng dự án PPP phải xác định cụ thể quyền và nghĩa vụ của cơ quan ký kết hợp đồng, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án PPP.
